02166909573
02166915929

کروماتوگرافی گازی

/images/news/master/2016-10-31_13-18-01_fuImage.jpg

بیشتر آنالیزهاي شیمیایی، شامل جداسازي اجزاء موجود در یک مخلوط می باشد و مهمترین روش براي چنین جداسازي برخی از اشکال کروماتوگرافی می باشد. کروماتوگرافی براساس پخش انتخابی اجزاء مختلف در بین 2 فاز پایه گذاري شده است. یکی از این فازها، فاز ساکن یا Stationary phase نامیده میشود که داراي سطح زیادي است و دیگري فاز متحرك یا mobile phase است. حرکت غیریکنواخت اجسام جداشونده به دلیل نابرابري دو نیروي متقابل محرکه و بازدارنده از طرف عامل جداکننده اساس کروماتوگرافی است که مجموعه نیروي محرکه و بازدارنده به نام عامل تفکیک کننده یا جداکننده نامیده میشود. کروماتوگرافی یکی از روشهاي فیزیکی براي جداکردن و خالص سازي مواد است. روش مذکور اولین بار توسط دانشمند روسی Mikhail Tswett برای جداسازي کلروفیل به وسیله ستون پرشده با یک جاذب به کار برده شد. (نکته جالب اینکه در زبان روسی Tswett به معناي رنگ می باشد. این روش براساس جذب سطحی(Adsorption) و یا تقسیم (Partition) بین دو فاز ساکن و متحرك میباشد. در کروماتوگرافی گازي فاز متحرك یک گاز میباشد که معمولاً گاز حامل (Carrier Gas) نامیده میشود ولی در کروماتوگرافی مایع (Liquid Chromatography) فاز متحرك یک مایع میباشد.
کروماتوگرافی گازي که امروزه کاربرد گستردهاي دارد روشی است که براي جداسازي و اندازهگیري اجزاي فرار در یک مخلوط به کار میرود (مثلاً جداسازي سیکلوهگزان با نقطه جوش °C 8/80 از بنزن با نقطه جوش C°1/80 به روش تقطیر مقدور نیست ولی به وسیله GC امکان پذیر می باشد.). نخستین دستگاه کروماتوگرافی در سال 1955 وارد بازار شد و در حال حاضر بیش از 50 شرکت سازنده دستگاههاي تجزیهاي، در حدود 150 مدل از دستگاههای GC را با قیمتهاي از حدود چند ده تا چند صد هزار دلار به فروش میرسانند به طوریکه هم اکنون چند صد هزار GC در سراسر جهان مشغول به کار است.
قسمتهاي گوناگون دستگاه GC عبارت است از:
1. سیلندر گاز حامل
2. ادوات تنظیم فشار و جریان
3. محل تزریق نمونه
4. ستون
5. آشکارساز
6. آون
7. ثبات، داده پرداز و نمایشگر
کروماتوگرافی گازي با در نظر گرفتن اینکه امکان جداسازي ترکیبات بسیار پیچیده را در حداقل زمان فراهم می کند یک تکنیک بسیار قوي به شمار می رود. گازي که بهعنوان گاز حامل در کروماتوگرافی گازي به کار میرود درسیلندرهاي گاز ذخیره می گردد. گازي که به یک دستگاه GC وارد می شود باید فشار و سرعت جریان ثابتی که توسط کنترل کننده هاي فشار دائماً تنظیم میگردند، داشته باشد. نمونههاي مورد آنالیز توسط سیستم تزریق (Injector) به درون ستون وارد می گردند. عمل جداسازي اجزاء توسط ستون انجام می گیرد و سپس این اجزاء شسته شده (elute) و توسط دتکتور تشخیص داده می شوند. خروجی دتکتور توسط یک آمپلی فایر تقویت شده و سپس به یک سیستم ثبات فرستاده می شود. علایم خروجی از دتکتور که به صورت mV بر حسب زمان ترسیم میشود یک کروماتوگرام (Chromatogram) نامیده می گردد. امروزه سیستم هاي ثبات به صورت کامپیوتري و با نرم افزارهاي مجهزامکان تجزیه و تحلیل کروماتوگرام را در حالتهاي مختلف فرآهم نم وده است . یک کروماتوگرام شامل یک سري از پیک هاست که با اجزاي موجود در نمونه مطابقت دارند و در یک جهت روي یک خط پایه (Base Line) قرار میگیرند. شناسائی پیکها یا آنالیز کیفی براساس زمان بازداري (Retention Time) یعنی زمانی که طول می کشد تا ترکیب از محل تزریق شسته شود و در نهایت از ستون خارج شود، استوار است و آنالیز کمی بر اساس اند ازه یا سطح زیر پیک به دست می آید.
سیستم گاز در دستگاههای کروماتوگرافی:

این سیستم معمولاً در تمام دستگاه هاي GC مشابه می باشد. اجزاء سیستم به روش لوله اي به هم وصل می شوند و یک اتصال مستقیم بین کنترل کننده فلو و تنظیم کننده فشار و دتکتور وجود دارد. بیشتر گازها توسط سیلندر با فشاري در حدود 200 بار تهیه می شوند. فشار سیلندر معمولاً توسط یک ولو کاهنده کنترل می شود. این ولو به دو فشارسنج (gauge) مجهز می باشد که یکی فشار درون کپسول و دومی فشار خروجی را نشان می دهد. فشار خروجی توسط یک ولو کنترل می شود. گازها توسط Line هاي ویژه خطوط لوله ویژه از اتاق سیلندرها (Cylinder room) به آزمایشگاه GC و از آن جا به کنار هر دستگاه هدایت میشوند.
گازهاي به کار رفته در GC باید به قدر کافی خالص باشند. ترکیبات غیرفعال مانند آب و اکسیژن میتوانند باعث ایجاد آسیب هاي قابل توجهی شوند. حضور اکسیژن باعث اکسیداسیون شده و با تغییر در حجم هاي بازداري، تفکیکپذیري را کاهش داده و ایجاد tailing می کند. به ویژه اینکه فاز ساکن قطبی به آن حساس است. آب به دلیل عمل هیدروژناسیون می تواند به فاز ساکن و اجزاي نمونه صدمه بزند. برخی فازهاي ساکن جامد به آب بسیار حساس بوده و وجود آب مانعی براي تحریک یک ستون Mol-Sieve میباشد. آب درترکیب با TCD یا ECD باعث ایجاد مشکلاتی در دتکتور میشود. نه تنهاگاز حامل، بلکه گازهاي دتکتور(Air, H2 ) نیز باید تمیز باشند. تمیز نبودن این گازها به ویژه هواي فشرده که براي FID لازم می باشد در حضور ترکیبات آلی ایجاد noise می کند.
ستون کروماتوگرافی
براي جداسازي مواد یک مخلوط، میتوان از ستون استفاده کرد. داخل این ستون با جامد فعالی مانند آلومین (فاز ساکن) پر شده است و با حلالی مانند هگزان (فاز متحرک) پوشیده شده است. هرگاه نمونه کوچکی از مخلوط در بالاي ستون قرار گیرد ، نواري از ماده جذب شده تشکیل می شود، حلال با عبور خود از میان ستون اجزاي مخلوط را با خود حمل می کند.به طور کلی در کروماتوگرافی گازي با 2 نوع ستون سروکار داریم:
1. ستون هاي مویی :(Capillary Column) یک ستون مویی یک لوله باز از جنس فلز یا شیشه هاي کوارتز خالص Fused Silica می باشد که فاز ساکن به صورت لایه اي بنام film دیواره اي داخلی را می پوشاند. این ستون ها بر دونوع هستند Wall-Coated Open Tubular یا WCOT که در آن ها فاز ساکن به صورت لایه بسیار نازکی داخل آن ها پوشش داده شده است و یا Support-Coated Open Tubular یا SCOT که در آن ها لایه نازکی از مواد نگهدارنده نظیر خاک دیاتومه (Diatomaceous Earth) به ضخامت حدود 30 μm پوشش داده شده و سپس فاز ساکن روي آن قرار داده می شود. تفاوت SCOT با WCOT این است که ظرفیت پذیرش مقدار بیشتري نمونه را دارد، چراکه به دلیل ضخامت فاز ساکن دیرتر از ستون هاي WCOT اشباع می شوند.
در هر دو مورد چنانچه جنس ستون از سیلیس گداخته باشد در اصطلاح ستون Fused-silica open tubular ( FSOT (FSOT) نامیده میشود. طول ستون موي بین 15 تا 100 متر متغیر می باشد. قطر داخلی از 15 / 0 میلیمتر براي یک ستون با قطر نازک (narrow bore) و 53 /0 میلیمتر براي یک ستون wide bore یا Mega bore متغیر می باشد .
2. ستون هاي فشرده (Packed Column ): ستونهاي فشرده قدیمیتر از دیگري میباشند و لوله هایی فلزي یا شیشه اي هستند که به طور کامل با یکسري ذرات جامد پر میشوند.

گاز حامل :
يک گاز بي اثر است (He, H2, N2) ، هلیوم از همه بهتر است ولي چون گران است کاربرد کمي دارد. نگهداري H2 هم خطرناک است چون قابليت انفجار دارد، بنابراين از گاز نیتروژن استفاده مي شود. در بيشتر دستگاه ها از گاز ازت که گازي خنثي، ارزان و در دسترس است استفاده مي شود.

گرم کننده (Oven):
آون قسمت گرم کننده دستگاه است. سه قسمت از دستگاه بايد گرم شوند. دتکتور، تزریق کننده و ستون که در بالا و پايين آون قرار مي گيرند. دماي ستون بايد چند درجه بالاتر از نقطه جوش دير جوش ترين جزء موجود در نمونه باشد مثلاً اگر بالاترين نقطه جوش ۱۵۰ درجه سانتيگراد باشد، دماي ستون ۱۷۰ درجه سانتيگراد باشد. دماي injector بايد چند درجه بالاتر از ستون و دماي دتکتور هم چند درجه بالاتر از injector باشد. با ستون با دو برنامه دمايي مي توان کار کرد: اگر روش کار ايزوترمال باشد به آون يک دماي ثابت مي دهيم اما اگر به روش برنامه ريزي کار کنيم، بايد به آن برنامه دمايي بدهيم.

◄ روش ایزوترمال (Isothermal)
در اين روش با يک دماي ثابت کار مي کنيم ، بيشتر زماني استفاده مي شود که در نمونه فقط يک ماده مورد شناسايي وجود دارد يا اگر چند ماده وجود دارد، نقطه جوش آنها نزديک به هم است.

◄ روش برنامه ريزي دمايي (Programming)
در مواقعي استفاده مي شود که مواد موجود در نمونه Range وسيعي از نقطه جوش دارند و اگر ابتدا دماي آون را بالاتر از نقطه جوش دير جوش ترين ماده قرار دهيم ، مواد با نقطه جوش کمتر تجزيه خواهد شد و نمي توان آنها را شناسايي کرد. بنابراين طوري دما را تنظيم مي کنيم که با سرعت مشخصي از چند درجه بالاتر ازمواد به ترتيب نقطه جوش از ستون بيرون مي ايند يعني هر چه تعداد کربن هاي ماده بيشتر باشد ديرتر بيرون مي ايند و پيک آنها ديرتر ظاهر مي شود. وقتي نمونه اي حاوي چند جزء با طيف وسيع BP است نمي توان از روش ايزوترمال استفاده کرد زيرا با داشتن فقط يک دما، ممکن است يک جزء خيلي سريع بيرون بيايد و از دست برود يا بيرون آمدن آن، زمان طولاني ببرد. بنابراين بايد از روشProgramming استفاده کنيم ، يعني از چند آون استفاده کرده و به هر يک، دمايي خاص مي دهيم.

آشکارسازها (Detector) :
دتکتور به عنوان چشم سیستم کروماتوگرافی مورد توجه قرار می گیرد. دتکتور در برابر حضور اجزاء موجود در گاز حامل شسته شده از ستون یک پاسخ الکتریکی میدهد. پاسخ یا حساسیت عبارتست از واکنش یک دتکتور به تغییراتی که در ترکیب گاز حامل حاصل می شود . پاسخ دتکتور به نوع دتکتور و نوع اجزاء نمونه بستگی دارد. برخی از دتکتورهاي مرسوم عبارتند از:

 (Thermal Conductivity Detector) TCD
 (Flame Ionization Detector) FID
 (Electron Capture Detector) ECD
 (Nitrogen- Phosphorus Detector) NPD

دتکتورها معمولاً یا به جرم و یا به غلظت حساس میباشند. در یک دتکتور حساس به جرم، سیگنال به مقدار ترکیبات حاضر در دتکتور بستگی دارد. دتکتورهايFPD ، FID و NPD مثالهایی از دتکتورهاي حساس به جرم(Mass Sensitive Detector ) میباشند. در این دتکتورها سطح پیکها به جرم و فاکتور پاسخ وابسته است. در مقابل، در یک دتکتور حساس به غلظت مانند TCD ، مساحت پیک با عکس سرعت جریان گاز حامل متناسب است و از نقطه نظر کروماتوگرافی، جریان گاز باید همواره ثابت باشد.

دتکتور یونیزاسیون شعله ای FID

این نوع دتکتور حساسیت بالایی داشته و هدایت الکتریکی ناشی از یک شعله را اندازه میگیرد. هدایت الکتریکی گازهاي حامل معمولی به همراه گاز H2 به عنوان سوخت و هوا به عنوان مهیا کننده O2 اغلب ناچیز و در حد صفر است. زمانیکه ترکیبات آلی وارد پلاسماي شعله میشوند قابلیت هدایت ( Conductivity ) به مقدار زیادي افزایش مییابد. زیرا حضور ترکیبات آلی در شعله موجب تولید یونها و الکترونها می شود. این تغییرات قابلیت هدایت با استفاده از دو الکترود قابل اندازه گیري است. خود نوک شعله (کاتد) یکی از الکترودهاست و collector یا (جمع کننده) الکترود آند میباشد. نتایج صحیح و دقیق پس از تقویت به سیستم ثبات یا کامپیوتر منتقل می شود. نوک شعله درون قالب دتکتور می باشد این قالب براي اجتناب از کاندنس شدن اجزاء نمونه، گرم نگه داشته می شود. عملاً دمایی مشابه با دماي injector انتخاب می شود. پاسخ ها که به تعداد اتمهاي کربن قابل یونیزه شدن بستگی دارد، به وسیله یک آمپلی فایر تقویت می شوند. در ترکیبات شیمیایی آلی اتمهاي کربن به هیدروژن پیوند می یابند.

دتکتور رسانایی یا هدایت گرمایی یا کاتارومتر TCD

اساس کار تغییر هدایت پذیري گرمایی گاز است که به وسیله مقاومت فلزي واقع در محفظه گرمایش سنجیده میشود. (پل وتستون) هدایت پذیري هیدروژن و هلیم 6 تا 10 بار بزرگتر از ترکیبات آلی است. بنابراین در صورت حضور مقدار کمی از مواد آلی هدایت پذیري گرمایی آشکارساز کاهش یافته و بدین گونه آشکارساز در محدوده دمایی بیشتري کار میکند و میزان انرژي الکتریکی به کار رفته براي افزایش دماي فیلمان، مورد سنجش قرار می گیرد. در واقع TCD یک دتکتور عمومی است که براساس اندازه گیري هدایت گرمایی یک گاز استوار است.
اساس کار بدین شکل است که یک فیلمان گرم شده به طور الکتریکی از جنس تنگستن، پلاتین یا نیکل توسط گاز حامل تا دماي معینی سرد می شود. گاز حامل یک قابلیت هدایت گرمایی معین دارد و بدین ترتیب در صورت حضور اجزاء نمونه هدایت گرمایی آن تغییر میکند. دتکتور این اختلاف در مقاومت فیلمان را که به دما وابسته است اندازه گیري میکند. TCD معمولاً حاوي یک سیستم دو کاناله است. گاز حامل خالص از میان یک کانال عبور میکند و گاز حاملی که از ستون خارج میشود از کانال دیگر عبور میکند . دو مقاومت فیلمانها قسمتی از یک پل وتستون- تار هستند. اگر ترکیبات گازها مشابه باشند پل در حال تعادل است. با عبور یک جزء نمونه از میان دتکتور این تعادل بهم خواهد خورد. زمانی که بین گاز حامل و ترکیبات نمونه تفاوت بیشترین مقدار باشد دتکتور بالاترین حساسیت را دارد.

مزایای T.C.D
در یک TCD مویی مهم است که حجم Cell اندازه گیري کوچک باشد. در یک packed -TCD کاهش بزرگ در کارایی دیده می شود.
• محدوده خطی بالا (100 هزار)
• واکنش نسبت به مواد آلی و معدنی
• عدم تخریب نمونه



مطالب

تقطیر دین استارک (Dean Stark)

1397-05-24

تقطیر دین استارک (Dean Stark)

دانستن مقدار آب موجود در نفت خام در پالایش، خرید، فروش و انتقال فراورده های نفتی مهم است. مقدار آب تعیین شده با این روش جهت تصحیح حجم نهایی در حفظ انتقال محصول، می تواند مورد استفاده قرار گیرد.
در روش تقطیر دین-استارک (Dean Stark)، مقدار آب موجود در فراورده های نفتی و مواد قیری در رنج 0 تا 25% حجمی سنجش می شود. در این روش نمونه مورد آزمون با جریان برگشتی با حلال غیر قابل امتزاج با آب حرارت داده شده و حلال همراه با آب موجود در نمونه تقطیر می شود. آب و حلال متراکم شده و به طور مداوم در جمع کن (ترپ) جدا می شوند. آب در قسمت مدرج ترپ جمع شده و سنجش می شود و حلال به ظرف تقطیر بر می گردد. بیشتر ...

رطوبت سنج خاک TDR

1397-02-02

رطوبت سنج خاک TDR

TDR یا Time-Domain Reflectometry یک تکنیک اندازه گیری است که خواص دی الکتریک و الکتریک وابسته به فرکانس موادی چون خاک، چوب و ... را به میزان رطوبت موجود در این مواد مرتبط می سازد. این روش عمدتاً شامل قراردادن یک پراب (سنسور) در ماده مورد تست (عموماً خاک) و اعمال آنالیز تشکیل موج به منظور تعیین میانگین میزان رطوبت در طول سنسور است.
میزان رطوبت خاک اندازه گیری شده در روش TDR، معمولاً به صورت درصد حجمی آب موجود درخاک گزارش می شود و کالیبراسیون تجهیزات TDR بر اساس دو نقطه High (خاک اشباع شده از آب) و Low (نقطه خشکی) صورت می گیرد. این روش در حال حاضر یکی از سریعترین و دقیقترین روشهای رطوبت سن بیشتر ...

دانسیتومتر (دانسیته سنج)

1396-12-06

دانسیتومتر (دانسیته سنج)

دانسیتومتر (دانسیته سنج)
یکی دیگر از ابزارهای کاربردی آزمایشگاه دانسیته سنج یا دانسیتومتر نام دارد که درجهت تعیین مقدار دانسیته ی مایعات به صورت دیجیتال و اتوماتیک ساخته شده است .در آزمایش های متفاوتی از این دستگاه استفاده میشود .
از پرکاربردترین متدهای اندازه گیری دقیق دانسیته، تعیین میزان چگالی از طریق اندازه گیری میزان نوسان جرمی ماده در یک حجم معین و ثابت است که به طور کلی به روش نوسانی (Oscillation) معروف است. در این روش فرض می شود که وزنه ای به انتهای یک میله چسبیده باشد که در اثر یک ضربه کوچک شروع به نوسان کند. هرچه جرم این وزنه بیشتر باشد، میزان نوسان آن آهسته تر و هرچه جرم بیشتر ...

تجهیزات آزمایشگاه نفت ، گاز و  پتروشیمی

1396-12-06

تجهیزات آزمایشگاه نفت ، گاز و پتروشیمی

تجهیزات آزمایشگاه نفت ، گاز و پتروشیمی
ابزارهایی که مربوط به آزمایشگاه های پتروشیمی و نفت و گاز میشوند ابزارهایی متدوال هستند و از آنها برای انجام تست محصولات و اجزای تشکیل دهنده محصولاتی همچون روغن خام ، گاز ، سوخت ، نفت خام ، روغن استفاده میشود.
به طور کل ابزارهایی که در بخش های نفت و گاز و پتروشیمی کاربرد دارند به دو دسته تقسیم می شوند :
1. تجهیزات بدون حرکت و ساکن(ثابت) : مثل منبع های ذخیره
2. تجهیزات چرخشی (دوار) : مثل پمپ، توربین و کمپرسور
با توجه به این موضوع که این نوع ابزارها در صنایع نفت و گاز و پتروشیمی کاربردهای وسیعی دارند انتخاب و خرید آنها بسیار حسا بیشتر ...

سختی سنج (سفتی سنج) میوه

1396-12-06

سختی سنج (سفتی سنج) میوه

سختی سنج (سفتی سنج) میوه دستگاهی است که امروزه توسط مراکز تحقیقاتی کشاورزی و صنایع غذایی جهت بررسی و تشخیص درجه رسیدگی انواع مختلف میوه به منظور بهبود کیفیت و تعیین زمان مناسب ذخیره سازی و حمل و نقل به طور گستره ای مورد استفاده قرار می گیرد.

میزان سفتی (سختی) بافت میوه بسته به شرایط کشت، آب و هوا، متد مورد استفاده کاشت و برداشت و غیره تغییر میکند و بنابراین طبقه بندی استاندارد جهانی برای این امر وجود ندارد. اما طبق بررسی های انجام شده در آلمان، این پارامتر برای میوه های نسبتاً سفت / سخت مانند سیب و گلابی بین 5.5 تا 7.5 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع (kg/cm2) و برای میوه های نرمی چون آل بیشتر ...

هیدرومتر

1396-12-06

هیدرومتر

هیدرومتر
هیدرومتر ابزاری است از جنس شيشه كه درجه بندي آن براساس دانسيته يا دانسيته نسبي يا API است.
نيروي شناوري نيرويي است كه سيال ساكن به جسم غوطه ور و يا شناور در سيال وارد مي كند. هيدرومترها براساس اصل شناوري درجه بندي شده اند. به همين منظور در انتهاي هيدرومتر ساچمه هاي سربي قرار دارد. براي درجه بندي هيدرومترها، موقعيت سطح آب مقطر روي شاخه هيدرومتر با علامت 1.00 مشخص مي شود كه مبين چگالي واحد است. دانسيته يك ماده تابع فشار و دما است كه براي مايعات تابعيت فشار در دماهاي بالا محسوس است. دانسيته، Sp.gr و API فاكتورهايي براي تعيين كيفيت و قيمت مواد نفتي هستند. همچنين دانسيته از نظر بیشتر ...

کروماتوگرافی گازی

1396-06-15

کروماتوگرافی گازی

بیشتر آنالیزهاي شیمیایی، شامل جداسازي اجزاء موجود در یک مخلوط می باشد و مهمترین روش براي چنین جداسازي برخی از اشکال کروماتوگرافی می باشد. کروماتوگرافی براساس پخش انتخابی اجزاء مختلف در بین 2 فاز پایه گذاري شده است. یکی از این فازها، فاز ساکن یا Stationary phase نامیده میشود که داراي سطح زیادي است و دیگري فاز متحرك یا mobile phase است. حرکت غیریکنواخت اجسام جداشونده به دلیل نابرابري دو نیروي متقابل محرکه و بازدارنده از طرف عامل جداکننده اساس کروماتوگرافی است که مجموعه نیروي محرکه و بازدارنده به نام عامل تفکیک کننده یا جداکننده نامیده میشود. کروماتوگرافی یکی از روشهاي فیزیکی براي جداکردن و خالص بیشتر ...

ویسکومتر چرخشی

1396-06-15

ویسکومتر چرخشی

زمانی که با یک سیال ویسکوز یا ویسکوالاستیک سر و کار داریم، می‌بایست اطلاعاتی در مورد رفتار رئولوژیکی آن بدانیم. این اطلاعات برای تصمیم گیری‌های مناسب در انتخاب شرایط فرایندی و یا شرایط کاربری لازم می‌باشند. یکی از مشخصه‌های رفتار رئولوژیکی، رابطه تنش و یا ویسکوزیته با سرعت برش می‌باشد. بدین معنا که می‌بایست منحنی جریان را در مقادیر مختلف از سرعت برش به دست آوریم. برای این منظور از ویسکومترهای متنوعی استفاده می‌شود که هر کدام بنابر شرایطی که دارند، کاربریشان محدود به دامنه خاصی از سرعت برش می‌باشد.
یکی از انواع ویسکومترها، ویسکومترهای چرخشی با استوانه‌های هم محور می‌باشد. در این ویسکومترها بیشتر ...

دستگاه جذب اتمی

1396-06-15

دستگاه جذب اتمی

طیف سنجی جذب اتمی (AAS) یک روش اسپکتروسکوپی برای اندازه¬گیری کمی عناصر شیمیایی با استفاده از جذب اشعه نوری (نور) توسط اتم در حالت گازی است. در شیمی تجزیه این تکنیک برای تعیین غلظت یک عنصر خاص در یک نمونه مورد استفاده قرار می گیرد. AAS می تواند برای تعیین مقدار کمی بیش از 65 نوع از عناصر مختلف مورد استفاده قرار گیرد. البته حد تشخیص برای همه آن 65 عنصر مناسب نیست. مثلاً اگرچه اندازه¬گیری اورانیم در نرم افزار دستگاه جذب اتمی وارد شده ‌است اما کمترین غلظتی که می‌توان اندازه گیری کرد در حدود ppm 500 است که مقدار بزرگی است. لذا این روش دستگاهی را می‌توان برای اندازه گیری حدود ۳۰ عنصر با حد تشخیص منا بیشتر ...

تعیین میزان سولفور فراورده های نفتی

1396-06-15

تعیین میزان سولفور فراورده های نفتی

گوگرد یا سولفور نام یک عنصر شیمیایی است که در گروه ششم، دوره سوم از جدول تناوبی عنصرها جای گرفته‌است. این عنصر در خانواده اکسیژن قرار دارد، پیش از آن فسفر، پس از آن کلر، در بالای آن اکسیژن و پایین آن سلنیوم جای گرفته‌ است. نماد شیمیایی آن S و عدد اتمی آن ۱۶ است.
گوگرد یک نافلز بی‌بو، بی‌مزه و چند ظرفیتی است که بیشتر به شکل بلورهای زرد رنگ موجود در کانی‌های سولفید و سولفات شناخته شده‌است. گوگرد عنصری مهم برای همه موجودات زنده‌است برای نمونه می‌توان به حضور گوگرد در ساختار اسید آمینوها و پروتئین‌ها اشاره کرد.
گاز طبیعی و نفت، مهمترین ذخایر گوگرد در جهان امروز به شمار می‌آیند. از این بیشتر ...

تیتراتور کارل فیشر

1396-06-15

تیتراتور کارل فیشر

یک روش شیمیایی برای تعیین آب در جامدات ، حلال ها و اسیدهای آلی، الکل ها، استرها، اترها، انیدریدها و نمک های معدنی آب دار که قابل انحلال در آب اند، استفاده از واکنشگر کارل فیشر (واکنشگر اختصاصی) می باشد.

اساس کار بر مبنای واکنش زیر است :
I2 + SO2 + H2O → 2HI + SO3
لازم به ذکر است این روش برای ید، آلدهیدها، کتون ها، مرکاپتان ها و اکسیدات فلزی مناسب نیست؛ به طور مثال :

MO + 2HI → MI2 + H2O

طبق واکنش فوق در استفاده از این روش برای یک اکسید فلزی در حضور HI حاصل از عملکرد واکنشگر، آب تولید می شود که به عنوان آب اضافی در اندازه گیری آب آزاد نمونه خطای مثبت بیشتر ...

پنترومتر قیر

1396-06-15

پنترومتر قیر

اين آزمايش براي تعيين سختي نسبي قيرهاي مورد استفاده در صنعت و راه سازي كاربرد دارد. براساس تعريف، قابليت نفوذ قير عبارت است از مسافتي برحسب دهم ميليمتر كه يك سوزن استاندارد در مدت زمان معلوم، در قير نفوذ مي كند. درجه نفوذ در قيرها مي تواند مشخص كننده عكس العمل قير در مقابل ضربه هاي وارد شده به آن (Shock) و نيز مقاومت قير در مقابل بار (Load) اعمال شده بر روی آن باشد. درجه نفوذ كمتر، نشانه قير سخت تر و درجه نفوذ بيشتر نشانه قير نرم تر است. ميزان درجه نفوذ قير، عامل مهمي در كاربرد آن است. به عنوان مثال راه سازها مايلند قيري كه در نقاط ترافيك و يا استاتيك مانند ايستگاههاي اتوبوس استفاده مي شود، در بیشتر ...

دستگاه تقطیر در اتمسفر فراورده های نفتی

1396-06-15

دستگاه تقطیر در اتمسفر فراورده های نفتی

تقطیر یکی از متداول‌ترین راه‌های جداسازی مواد از یکدیگر به علت تفاوت نقطه جوش می‌باشد. تقطیر یک فرایند فیزیکی برای جداسازی اجسام با دمای جوش متفاوت است. خصوصيات تقطير (فراريت) هيدروكربنها اغلب تأثير مهمي در ايمني و عملكرد آنها، به ويژه در مورد سوختها و محلولها، دارد. فراريت مهمترين عامل تعيين كننده تمايل يك هيدروكربن به توليد بخارهاي قابل انفجار است. فراريت براي سوختهاي موتور و جت عامل مهمي مي باشد كه بر روشن كردن، گرم شدن در دماهاي عملياتي بالا، ارتفاعات يا هر دو مؤثر است. حضور اجزاء با نقطه جوش بالا در سوختها به طور قابل توجهي بر ميزان تشكيل مواد جامد دور ريختني حاصل از احتراق، مؤثر مي باشد. بیشتر ...

دستگاه فلش پوینت

1396-06-15

دستگاه فلش پوینت

در درجات حرارت مختلف فراورده هاي نفتي مقداري تبخير مي گردند كه شدت و ضعف تبخير، وابسته به درجه حرارت و فراريت ماده نفتي مي باشد. تعیین نقطه اشتعال براي سنجش شدت تبخير مواد مي باشد و درجه حرارتي است كه بخارات جمع شده در روي مايع براي يك لحظه مشتعل مي گردند (در مجاورت شعله) از موارد استعمال نقطه اشتعال مي توان پيش بيني شرايط ايمني كه در حمل و نقل و نگهداري يك فراورده لازم است را نام برد. همچنين در تقطير مواد اوليه روغن موتور در فشار اتمسفر چون درجه حرارت فرایند بالا می باشد لذا احتمال تجزیه (Decomposition) روان كننده وجود دارد. نقطه اشتعال (Flash Point) مي تواند درصد مواردي را كه داراي نقطه جوش بیشتر ...

رنگ سنج (کالرمتر)

1396-06-15

رنگ سنج (کالرمتر)

تعيين رنگ فرآورده هاى نفتى سنگین (ASTM D1500)

اين روش تعيين رنگ گروه وسيعى از فرآورده هاى نفتى مانند روغن هاى روان كننده، گرم كننده و سوخت هاى ديزلى و محصولات واكسى را پوشش مى دهد. رنگ فرآورده هايى كه توسط روش ASTM D1500 روشن تر (كمتر) از 0.5 باشد، با روش D156 اندازه گيري مي شود .
دستگاه کالریمتر متشكل از منبع نور (روشنايى)، شيشه هاي رنگي استاندارد، ظرف آزمايش (استوانه شيشه اى) همراه با پوشش و محل مشاهده رنگ مى باشد. فرآورده مورد آزمايش در ظرف آزمايش ريخته شده و با ديسك شيشه اى رنگى مقايسه شده و در محدوده 0.5 تا 8 خوانده مى شود. در صورت عدم مشاهده انطباق دقيق و قرار گرفتن ر بیشتر ...

دستگاه آنالیز آسفالتین

1396-06-15

دستگاه آنالیز آسفالتین

آسفالتينها تركيبات پيچيده اي هستند. اين تركيبات به دليل اينكه ماهيت تركيبي آنها از يك مخزن به مخزن ديگر تغيير مي كند، داراي وزن مولكولي معيني نمي باشند. از طرف ديگر مواد آسفالتيني به دليل دارا بودن ساختار حلقوي، در حلالهاي آروماتيكي و حلقوي مانند تولوئن، بنزن و غيره به خوبي حل مي شوند. اما در حلالهاي شيميايي نرمال آلكانها مانند نرمال هگزان يا نرمال هپتان حل نمي شوند. پس به منظور خارج كردن مواد آسفالتيني از فاز نفت خام، آلكان اضافه مي كنيم.
آسفالتينها اغلب به تركيبات NSO معروفند، زيرا حاوي اتمهاي O ، S و N مي باشند كه بعضي از آنها جانشين كربن حلقه آروماتيكها مي شوند . تركيبات NSO بالاترين بیشتر ...

اکتان سنج

1396-06-15

اکتان سنج

اگر اطلاعات مختصری در مورد موتورهای ۴ زمانه بنزینی که تقریبا ۹۹ ٪ موتورهای موجود را شامل می شوند داشته باشید، می دانید که یکی از این زمانها را تراکم می نامند و تراکم زمانی روی می دهد که مخلوط بنزین و هوا توسط پیستون تا حد مشخصی متراکم شده و پس از پایان زمان تراکم، بوسیله جرقه شمع، این مخلوط محترق می شود. میزان تراکم انجام شده را با عددی به نام نسبت تراکم می سنجند که در موتورهای قدیمی این نسبت تراکم ۵ به ۱ و در موتورهای بسیار پیشرفته تا ۱۲ به ۱ قابل افزایش می باشد .اما زمانی که مخلوط سوخت که ماده ای با قابلیت اشتعال بالاست زودتر از زده شدن جرقه توسط شمع و بواسطه تراکم محترق شود، موتور دچار کوبش بیشتر ...

PH متر

1395-08-10

PH متر

PH متر
به میزان غلظت یون های H2 در محلول ، PH میگویند.
تعیین میزان PH بر طبق پتانسیومتری است که در واقع همان تغییر پتانسیل الکتریکی الکترود محلول است .
نحوه کاربرد PH متر
قبل از کاربرد الکترود جدید باید به نکته های زیر توجه کرد :
• کلاهک مربوط به الکترود که برای حفاظت آن است برداشته شود و الکترود را با آب مقطر شست و شو دهیم .
• الکترود باید فاقد هرنوع ترک یا هر آسیب دیگری باشد .
• حباب هایی که در قسمت بافر داخلی است باید به کمی چرخاندن دستگاه در جهت چپ و راست از دستگاه خارج شود .
• در قسمت بالای در پوشی که از جنس لاستیک است بریده شده باشد . بیشتر ...

تجهیزات عمومی

1395-08-10

تجهیزات عمومی

تجهیزات عمومی
در هر آزمایشگاه یک سری ابزار برای انجام آزمایش های مختلف باید وجود داشته باشد .که به این ابزار موجود در آزمایشگاه ها تجهیزات عمومی آن آزمایشگاه گفته میشود .
کاربرد تجهیزات عمومی آزمایشگاه
شما برای انجام هر تستی در آزمایشگاه مانند کار با پروتئین ، کشت سلولی ، خون ، خاک ، آب ، هوا و ..... نیازمند ابزارها اصلی آزمایشگاهی هستید که در اکثر آزمایش ها مورد نیاز هستند.
تجهیزات عمومی آزمایشگاه را میتوان در پروژهای زیر یافت .
• ساخت و تولید
• تحقیق و توسعه
• آزمایشگاه پژوهشی
• تست تشخیص پزشکی
• آزمایشگاه های مراکز آموزشی
در حالت کلی بیشتر ...

تجهیزات آنالیز مواد

1395-08-10

تجهیزات آنالیز مواد

تجهیزات آنالیز مواد
در رشته کارشناسی مواد ، پیوند میان ساختمان درونی و خاصیت های مواد ، بیشتر در سطح های خیلی کوچک مولکولی یا اتمی بررسی میشود.
از جمله زمینه های قابل توجه در این حوزه عبارتند از :
• سرامیک
• پلیمر
• مواد نانو
• فیلم هایی با ضخامت بسیار کم
• تجهیزات مربوط به آزمایشگاه های مواد و متالوژی
• مواد زیستی
از این علم در راه سنجش میزان کیفیت ، توانایی اعتماد و ایمنی مواد و در اکثر موارد برای ساخت ماده ایی تازه با توانایی های مناسب کاربرد دارد.
از جمله تجهیزاتی که در آنالیز کردن مواد کاربرد دارن عبارتند از :
1. اسپکتروفوتومتر بیشتر ...

تجهیزات آزمایشگاه صنایع غذایی

1395-08-10

تجهیزات آزمایشگاه صنایع غذایی

تجهیزات آزمایشگاه صنایع غذایی
ابزار های موجود در این نوع آزمایشگاه برای سنجش میزان کیفیت و یدستی مواد غذایی که در حالت مایع و جامد هستند استفاده میشود.
بحث امنیت و ایمنی صنایع غذایی موضوعی بسیار با اهمیت است که باید در صدر توجه همگان باشد .
سنجش میزان کیفیت مواد غذایی در این آزمایشگاه با انجام یک سری آزمایش انجام میشود . و انجام آزمایش های مواد غذایی در ایمنی غذاها بسیار مهم است .
کاربرد های متفاوت ابزارهای آزمایشگاه مواد غذایی
از جمله استفاده های کلیدی که افراد در آزمایشگاه ها مواد غذایی از این ابزار دارند عبارتند از :
همانند با رطوبت ، پروتئین ، چربی ، میزان اس بیشتر ...

اکسیژن متر

1395-08-10

اکسیژن متر

اکسیژن متر
نحوه ی عملکرد سنسور اکسیژن متر
کم کردن گازهای گلخانه ایی توسط وسایل نقلیه به وسیله ی سنسور لامبدا انجام می شود.
برای اینکه اطمینان حاصل شود از اینکه موتور وسایل نقلیه سوخت خود را تبدیل به آلاینده های مضری نمیکنند از سنسور لامبدا که در سال 1976 توسط رابرت بوش معرفی شد استفاده میشود.
از سال 1979 استفاده از این ابزار در آمریکا رواج پیدا کرد و سپس در سال 1993 همه کشورهای اروپایی باید از این نوع سنسور ها در ماشین های خود استفاده میکردند.
با سنجش نسبت اکسیژن موجود در گاز خروجی از اگزوز ماشین و اگاهی از میزان و درجه حرارت هوای وارد شده به سیلندر و دیگر موارد ، میت بیشتر ...